TÌM VIỆC

Người ta nói: "Vô phúc nhất trong cuộc đời là không được ai thương".  Và có lẽ nhóm người bất hạnh kế đó là những kẻ thấy "trên đời nầy không có ai cần mình".  Có thật như thế không? 

Nếu bạn tỏ tình với 10 người mà không có ai đáp lại cách tích cực thì có phải là vì bạn không đẹp, không tài ba hay không duyên dáng chăng?  Chưa hẳn!  Thường thường là vì đối tượng thấy không thích hợp với bạn.  Họ chối từ ngay từ đầu là điều tốt.  Nếu không sau nầy cả hai đều đau khổ.  Rồi sẽ có một ngày đẹp trời bạn sung sướng tìm được người tâm đầu, ý hợp.  Chừng ấy mới thật sự tội nghiệp cho bạn là người tự nhiên tình nguyện dâng hiến sự tự do đời mình cho một người lạ hoắc.

Đi xin việc cũng vậy. Không hẳn người ta bác đơn là vì bạn bất tài.  Có thể là do một trong nhiều lý do: khả năng của bạn không thích hợp với nhu cầu sở làm, có ứng viên khác trội hơn bạn, công ty không có thì giờ để huấn luyện người chưa có nhiều kinh nghiệm, người ta quảng cáo trên báo để lấy lệ thôi chớ thật sự họ đã nhắm vào một người quen biết từ trước rồi vv..

Nói tóm lại, bạn chưa tìm được việc không hẳn hoàn toàn vì lỗi của chính bản thân mình.  Ta hãy phân tích những điểm thất lợi để tìm cách vượt qua.

Thông thường đối với người Việt Nam tỵ nạn, sau khi ra trường thấy khó kiếm việc là vì những lý do sau đây:

Dở tiếng Anh

Không phải bạn đọc hay viết tiếng Anh không thạo.  Cũng không phải bạn thấy khó hiểu khi nghe người ta nói.  Nhưng bạn nói tiếng Anh không lưu loát.  Có lẽ là vì bạn luôn luôn nói tiếng Việt ở nhà và ít sinh hoạt với người địa phương. Ngay cả lúc còn đi học ở Đại học, có lẽ bạn thích chơi với người Việt Nam nên ngay cả trong giờ giải lao trong trường bạn cũng thường nói tiếng Việt.  Nói tóm lại bạn thiếu thì giờ thực hành nói tiếng Anh.  

Khi đi phỏng vấn bạn không thể trình bày mạch lạc, lưu loát các ý tưởng của mình.  Người phỏng vấn dễ hiểu lầm là bạn có khó khăn về đàm thoại và để cho chắc ăn, họ chọn người khác. 

Làm sao bạn có thể nói tiếng Anh lưu loát trong vòng ba tháng?  

Soạn một thời khóa biểu kế hoạch bỏ thì giờ ra tự trau dồi tiếng Anh. Viết xuống giấy những câu bạn định sẽ nói tùy theo từng tình huống một.  Học thuộc những câu nầy và thực tập nói đi, nói lại như con két để sự trình bày ý kiến của bạn trở thành tự nhiên.  Trong tương lai khi đi phỏng vấn bạn chỉ cần "hát lại" những tuồng nầy thôi.  

Thiếu tự tin

Người Á Châu chúng ta vì bản tính hay rụt rè, cả nể nên thường ngại về thực tập. Nếu thấy phải sắp đặt phiền phức để làm một chuyện gì thì ta quyết định bỏ qua. Lâu ngày ta trở nên người thành thạo về lý thuyết nhưng bắt tay vào công chuyện thật sự thì ta rất "ớn".  Trong khi đó, các chủ nhân tương lai cần mướn chúng ta để làm công chuyện thực tế.  Nếu chính bạn còn cảm thấy mình không xứng đáng có việc thì làm sao ta hy vọng người khác mướn mình được.  Vì thiếu tự tin nên khi được phỏng vấn ta không trả lời cách dứt khoát được, cứ cho người ta cảm tưởng rằng bạn chỉ "HY VỌNG" làm được, chớ không phải "CHẰC CHẰN" làm được.

Làm sao ta lấy được tự tin?  Sự tự tin đến từ thực hành, từ kinh nghiệm từng trải qua công chuyện nhiều lần. Lấy thí dụ học lái xe. Bạn sẽ học lý thuyết rất nhiều về luật lệ, về những gì cần lưu ý khi lái xe vv.. nhưng rốt cuộc bạn vẫn phải ngồi vào tay lái thực tập.  Không thể nào chỉ ngồi sa-lông mà mong rằng mình sẽ lái xe giỏi được.  Phải chịu khó ra đường bỏ nhiều thì giờ thực tập lái đi nhiều chỗ khác nhau vào những lúc khác nhau trong ngày. Bạn phải tập cho đến khi muốn lái xe đi đâu thì lái, không lo lắng, không e ngại gì cả. 

Bây giờ nói về chuyện lập trình, còn gọi là thảo chương hay viết program. Đó là nghề giống như nấu ăn, bạn cần nhiều thì giờ thực tập.  Ở đại học thầy dạy rất nhanh, chỉ cho bài tập và giao trách nhiệm lưu ý thực tập lại cho chính bạn.  Có lẽ bạn xem thường điều đó hay không có đủ thì giờ học nên đến bây giờ cũng chả có kinh nghiệm bao nhiêu.  Vậy thì trong khi tìm việc bạn dành thì giờ thực tập ở nhà. Bạn thực tập bằng cách tự đặt cho mình một dự án (project). Bạn cần phải khép mình vào trong kỷ luật, kế hoạch cách và khi nào hoàn thành các giai đoạn (milestones - các cột cây số dọc đường), rồi cứ cắm cuối thi hành.  

Vovisoft có thể giúp bạn trong việc nầy. Các lớp dạy ở Vovisoft đều đặt trọng tâm vào thực hành.  Các huấn viên có nhiều kinh nghiệm trong nghề tin học sẽ truyền lại cho bạn các mánh lới nghề nghiệp và chỉ trước cho bạn những cạm bẩy cần tránh. Mỗi lớp dạy lập trình Visual Basic có lớp bài giảng (lectures), lớp dạy kèm (tutorials) và thầy chấm bài tập qua Email.  Bạn phải làm xong các bài mẫu từ dễ đến khó, áp dụng database .vv.. rồi tự triển khai một chương trình lớn với tầm vóc tinh xảo đủ để dùng thật ngoài đời.  

Ngoài ra bạn còn được cho học source codes của ít nhất một chương trình mà Vovisoft đã triển khai cho khách hàng trong quá khứ.  Mục đích để làm quen bạn với cách làm việc trong một software house thật ngoài đời.  Bạn phải học qua mọi giai đoạn trong việc triển khai một chương trình (software development cycle) dựa vào các tài liệu có sẵn của dự án mà Vovisoft đã lưu hồ sơ.  

Hầu hết những lập trình viên khi đi làm lần đầu đều được cho học một chương trình có sẵn để yểm trợ (support), bảo trì (maintain) trong tương lai.  Do đó Vovisoft chuẩn bị cho bạn khỏi bở ngở khi mới đi làm, và nhất là có thể hữu dụng cho chủ ngay trong ngày đầu.  

Trước khi bạn nộp đơn xin việc Vovisoft sẽ có người trau chuốt lại Resumé của bạn.  Vì Vovisoft là một cơ quan triển khai và bán phần mềm, nên bạn có thể khai là đã làm việc bán thời gian và được huấn luyện ở Vovisoft.  Các thầy đều có bằng cấp cao và nhiều kinh nghiệm trong nhiều phạm vi tin học, họ có thể làm người giới thiệu (referee) cho bạn.

Sau một năm công phu ở Vovisoft bạn sẽ có tự tin vì thấy chính mình có thể tự thiết kế chuơng trình lớn, từng trải kỹ thuật lập trường Visual Basic, và nhất là có một vốn liếng kiến thức cập nhật hóa các diễn biến mới nhất trong tin học.

Lúc bấy giờ khi đi  phỏng vấn bạn sẽ nói năng lưu loát, tự nhiên và trầm tỉnh.  Chẳng mấy chốc bạn sẽ tìm được việc, rồi chúng ta lại có thêm một tiệc ăn mừng vào tối thứ bảy.